Przejdź do treści

Robot i ogon dinozaura

Cóż zro­bić, aby ro­boty były rów­nie zwinne jak nie­które zwie­rzęta i nie prze­wra­cały się na przy­kład pod­czas gwał­tow­nych ma­new­rów lub prac na trud­nym te­re­nie? Na­ukowcy od dawna sta­rają się pro­jek­tu­jąc ro­boty na­śla­do­wać or­ga­ni­zmy żywe. Ob­ser­wu­jąc za­cho­wa­nie nie­któ­rych współ­cze­snych jasz­czu­rek i ana­li­zu­jąc spraw­ność di­no­zau­rów, na­ukowcy do­ce­nili za­sto­so­wa­nie ogona. Stwo­rzyli więc mo­del ro­bota, któ­rego wy­po­sa­żyli w ogon.

Bio­lo­dzy i in­ży­nie­ro­wie z Uni­wer­sy­tetu Ka­li­for­nij­skiego w Ber­ke­ley ba­dali m.in. umie­jęt­ność ge­kona do na­tych­mia­sto­wego od­wró­ce­nia się w trak­cie upadku i skoki jasz­czurki agamy czer­wo­no­gło­wej. In­te­re­so­wali się także dwu­noż­nymi di­no­zau­rami, które praw­do­po­dob­nie były na­wet spraw­niej­sze niż dzi­siej­sze gady, a któ­rych im­po­nu­jące skoki znamy z „Parku Ju­raj­skiego” Spiel­berga. Gady te ni­gdy nie upa­dały na plecy czy brzuch tylko za­wsze spa­dały na łapy. Oka­zało się, że se­kre­tem ich spraw­no­ści jest ogon — dzięki niemu zwie­rzęta te dy­na­micz­nie kon­tro­lują spa­dek, na­chy­le­nie i ob­rót ich ciał.

Ba­da­cze z Ber­ke­ley do­kład­nie zba­dali jak to działa. Za po­mocą ka­mer re­je­stru­ją­cych wy­so­kie pręd­ko­ści na­grali jasz­czurki agamy ska­czące z płasz­czy­zny po­zio­mej na pio­nową. Zmie­nia­jąc tar­cie na płasz­czyź­nie po­zio­mej, na­ukowcy mo­gli zmu­sić agamy do sko­ków pod in­nymi ką­tami. Szcze­gólną uwagę zwra­cali na to, co jasz­czurka ro­biła ze swoim ogo­nem by prze­ciw­dzia­łać po­cząt­ko­wemu na­chy­le­niu i by wy­lą­do­wać w od­po­wied­nim po­ło­że­niu. Po­tem zbu­do­wali pro­to­typ czte­ro­ko­ło­wego ro­bota z ogo­nem, o wiel­ko­ści zbli­żo­nej do jasz­czurki.

Co wy­ka­zał eks­pe­ry­ment? Ogon, a wła­ści­wie od­po­wied­nie opro­gra­mo­wa­nie nim ste­ru­jące, spra­wia że ma­szyna na­wet rzu­cona w po­wie­trze, nie traci orien­ta­cji i za­wsze lą­duje na czte­rech ko­łach. Ogon po­maga także w po­ru­sza­niu się po róż­nych po­wierzch­niach — także śli­skich i za­piasz­czo­nych — oraz sto­kach o du­żym na­chy­le­niu. Dzięki ogo­nowi ro­bot może być szybki i zwinny w trud­nym te­re­nie, np. wśród gru­zów po trzę­sie­niu ziemi.

Ba­da­nie jasz­czur­czych ogo­nów po­zwoli nam stwo­rzyć znacz­nie zwin­niej­sze ro­boty po­szu­ki­waw­cze i ra­tun­kowe — po­wie­dział bio­log prof. Ro­bert J. Full.

Zda­niem prof. Fulla bę­dzie to szcze­gól­nie przy­datne, gdy ze­chcemy, by ma­szyny spraw­nie wy­kryły i oce­niły roz­miary np. ska­że­nia ra­dio­lo­gicz­nego, che­micz­nego lub bio­lo­gicz­nego na ja­kimś ob­sza­rze.

Powiązane materiały: