Przejdź do treści

Odpady z biopaliwa są cenne

Krzysztof Ciunel z Wy­działu Che­micz­nego Po­li­tech­niki Gdań­skiej od 4 lat pro­wadzi ba­dania nad po­ten­cjałem ener­ge­tycznym od­padów uzy­ski­wa­nych przy pro­dukcji bio­diesla. Udało mu się stwo­rzyć roz­wią­zania, które teraz mogą być po­wszechnie wy­ko­rzy­sty­wane przez in­dy­wi­du­al­nych od­biorców do stwo­rzenia zauto­ma­ty­zo­wanej linii pro­duk­cyjnej i po­zy­ski­wania do­dat­kowej energii. Zy­skać można spore oszczęd­ności i przy­czynić się do ochrony śro­do­wiska naturalnego.

Maja Bier­nacka: Bio­pa­liwa to dosyć nie­ty­powe zainteresowanie.

Krzysztof Ciunel: Moje za­in­te­re­so­wanie bio­pa­li­wami zro­dziło się w po­łowie stu­diów ma­gi­ster­skich. Za­wsze in­te­re­so­wały mnie nauki przy­rod­nicze – chemia, fi­zyka, ochrona śro­do­wiska, ale do­piero pod­czas zajęć z al­ter­na­tyw­nych źródeł energii zro­zu­miałem, że to wła­śnie ener­ge­tyka od­na­wialna jest dzie­dziną, w której czuję się naj­le­piej. Póź­niej przy­szedł czas na pracę ma­gi­sterską, której te­ma­tyka do­ty­czyła wszech­stronnej ana­lizy pro­dukcji bio­diesla na własne po­trzeby ener­ge­tyczne, zaś na­tu­ralną kon­ty­nu­acją pracy ma­gi­ster­skiej stał się dok­torat ze zbli­żonej dziedziny.

Jak długo pro­wa­dził Pan badania?

Pierwsze ba­dania prze­pro­wa­dziłem na po­czątku 2008 roku. Od tego czasu sta­rałem się stale po­sze­rzać za­kres pro­wa­dzo­nych badań, aż do mo­mentu ich ukoń­czenia we wrze­śniu 2012 r. Na­pi­sałem już pracę dok­torską, będę się bronił na po­czątku przy­szłego roku.

Jak wy­glą­dają ba­dania nad biopaliwami?

Za­wsze ist­niał po­dział badań la­bo­ra­to­ryj­nych na dwie prze­ni­ka­jące się fazy. W fazie la­bo­ra­to­ryjnej m.in. uczest­ni­czyłem w opty­ma­li­zo­waniu tech­no­logii pro­dukcji bio­pa­liwa rze­pa­ko­wego czy też ozna­czałem róż­no­rodne wła­ści­wości fi­zy­ko­che­miczne po­szcze­gól­nych pro­duktów, pół­pro­duktów, jak i od­padów po­wsta­ją­cych w czasie cyklu życia uprawy rze­paku prze­zna­czonej na cele ener­ge­tyczne. Re­zul­taty badań prze­pro­wa­dza­nych w skali la­bo­ra­to­ryjnej były prze­no­szone na skalę tech­niczną – przy­go­to­wano kil­ka­na­ście serii go­to­wego bio­pa­liwa, które były prze­ba­dane pod kątem m.in. efek­tyw­ności wy­ko­rzy­stania w mo­de­lowym sil­niku diesla, po­ziomów emisji za­ni­czysz­czeń po­staw­ją­cych pod­czas eks­plo­atacji ta­kiego pa­liwa. Szcze­gó­łowo zba­dałem rów­nież po­ten­cjał ener­ge­tycz­nego za­go­spo­da­ro­wania dwóch głów­nych od­padów po­wsta­ją­cych w pro­cesie pro­dukcji bio­diesla – ma­kucha rze­pa­ko­wego oraz fazy glicerynowej.

I jaki wy­szedł po­ten­cjał ener­ge­tyczny fazy glicerynowej?

Do­ko­nałem sze­ro­kiej ana­lizy wła­ści­wości fi­zy­ko­che­micz­nych fazy gli­ce­ry­nowej pod kątem jej po­ten­cjal­nego wy­ko­rzy­stania w ko­lek­to­rach sło­necz­nych. Okre­ślenie do­kładnej cha­rak­te­ry­styki fazy po­zwo­liło na roz­po­częcie badań za­sto­so­wania tej sub­stancji w mo­de­lo­wych ko­lek­to­rach sło­necz­nych. Wy­niki po­miarów ze­sta­wione zo­stały na­stępnie ze zbli­żo­nymi wy­ni­kami uzy­ska­nymi dla pre­pa­ratów sto­so­wa­nych na co dzień w tego typu in­sta­la­cjach, co po­zwo­liło na uza­sad­nienie po­sta­wio­nych tez o przy­dat­ności od­cieku gli­ce­ry­no­wego w tej roli.

A jakie moż­li­wości mają ma­kuchy rzepakowe?

Prze­ba­dałem je pod kątem ich po­ten­cjału ener­ge­tycz­nego, po­ziomu stężeń za­nie­czysz­czeń emi­to­wa­nych pod­czas spa­lania oraz moż­li­wości ich współ­spa­lania z fazą gli­ce­ry­nową. Z wy­ników po­miarów wy­wnio­sko­wałem, że ma­kuch jest do­sko­nałym pa­liwem do za­si­lania ko­tłów opa­la­nych bio­masą i jego efek­tywne wy­ko­rzy­stanie w go­spo­dar­stwie pro­du­ku­jącym bio­pa­liwo rze­pa­kowe przy­czyni się w znacznym stopniu do po­lep­szenia bi­lansu eko­lo­gicz­nego i eko­no­micz­nego ca­łego domostwa.

Co Pana za­sko­czyło pod­czas pro­wa­dzo­nych badań?

Za­sko­czył mnie fakt, jak ogromny po­ten­cjał ener­ge­tyczny mają sub­stancje trak­to­wane zwy­cza­jowo jako od­pady przy pro­dukcji bio­diesla. Je­stem dumny z po­wodu tego, że miałem swój udział w po­wstaniu kom­plek­so­wego roz­wią­zania tech­no­lo­gicz­nego, które może zo­stać wy­ko­rzy­stane teraz do stwo­rzenia w pełni zauto­ma­ty­zo­wanej linii pro­duk­cyjnej bio­pa­liwa rze­pa­ko­wego, co ważne – wy­ma­ga­jącej do ob­sługi mi­ni­malnej wiedzy z za­kresu chemii.

A trud­ności? Po­ja­wiły się w trakcie prac?

W każdej pracy ba­daw­czej zda­rzają się mo­mety, gdy coś nie wy­chodzi, gdy nie­ko­rzystne re­zul­taty badań każą po­szu­kiwać często skrajnie in­nych roz­wiązań lub gdy po prostu na­stę­puje jakaś awaria apa­ra­tury. Rów­nież pod­czas moich badań wy­stą­piły takie sy­tu­acje i sądzę, że naj­waż­niej­szym, a często jed­no­cze­śnie naj­trud­niej­szym, jest nie­pod­da­wanie się, stałe po­szu­ki­wanie al­ter­na­tyw­nych roz­wiązań pro­blemów nada­rza­ją­cych się w drodze do celu.

Roz­po­czy­nając ba­dania, za­kładał Pan wej­ście we współ­pracę z przed­sta­wi­cie­lami sek­torów biz­nesu i nauki. Z kim udało się na­wiązać współ­pracę i w jakim zakresie?

Pro­wadzę ak­tywną współ­pracę z gdańską Fun­dacją Po­sza­no­wania Energii w za­kresie kształ­cenia mło­dych ludzi i roz­wi­jania w nich świa­do­mości pro­śro­do­wi­skowej. Współ­praca ta ob­jawia się m.in. po­przez wy­kłady oraz warsz­taty la­bo­ra­to­ryjne, które przy­go­to­wu­jemy wspólnie dla mło­dzieży szkolnej, nie tylko pol­skiej, od­wie­dza­jącej Po­li­tech­nikę Gdańską. Je­stem rów­nież współ­wła­ści­cielem przed­się­bior­stwa Chu­miński, Nowak i Wspól­nicy Sp.J., zaj­mu­ją­cego się pro­dukcją oprzy­rzą­do­wania tech­no­lo­gicz­nego dla firm z branży ob­róbki two­rzyw sztucz­nych. Jest to, co prawda dzie­dzina od­bie­ga­jąca te­ma­tyką od mo­jego dok­to­ratu, lecz trak­tuję ten fakt jako ogromną szansę na dalszy rozwój wła­snej dzia­łal­ności – ze względu na po­sia­dany ob­szerny park ma­szy­nowy, po­zwa­la­jący na po­ten­cjalne uru­cho­mienie pro­dukcji in­sta­lacji do wy­twa­rzania biopaliw.

Efekty Pana badań mogą wpłynąć na dzia­łal­ność przed­się­biorstw zaj­mu­ją­cych się pro­dukcją bio­paliw i bio­kom­po­nentów, także na in­dy­wi­du­al­nych pro­du­centów bio­pa­liwa, użyt­kow­ników ko­lek­torów sło­necz­nych i ko­tłów opa­la­nych bio­masą. Czy udało się już za­in­te­re­sować kogoś Pana ofertą?

Po obronie dok­to­ratu za­mie­rzam dążyć do uru­cho­mienia wła­snej pro­dukcji kom­plek­so­wych in­sta­lacji do wy­twa­rzania bio­pa­liwa rze­pa­ko­wego oraz za­go­spo­da­ro­wania od­padów tego pro­cesu. Polska jest krajem o ogromnym po­ten­cjale rol­ni­czym – liczę, iż w przy­szłości uda mi się za­in­te­re­sować swoją ofertą sze­rokie grono in­dy­wi­du­al­nych pro­du­centów bio­diesla, pra­gną­cych dążyć do unie­za­leż­nienia się od ze­wnętrz­nych do­staw energii, nie tylko na rynku kra­jowym, ale rów­nież za granicą.

Prze­pro­wa­dzanym przeze mnie ba­da­niom za­wsze przy­świecał nad­rzędny cel – umoż­liwić in­dy­wi­du­al­nemu pro­du­cen­towi bio­pa­liwa unie­za­leż­nienie się w moż­liwie dużym stopniu od ze­wnętrz­nych do­staw energii, czy to po­przez eko­lo­giczne pa­liwo do za­si­lania po­jazdów rol­ni­czych, czy też po­przez roz­wią­zania po­zwa­la­jące na przy­go­to­wanie za­sobów cie­płej wody użyt­kowej. Bardzo in­te­re­suje mnie kon­cepcja kon­strukcji domów, w któ­rych mak­sy­ma­li­zuje się po­ten­cjał ener­ge­tyczny, wy­ko­rzy­stując szereg sko­ja­rzo­nych róż­no­rod­nych roz­wiązań z za­kresu ener­ge­tyki od­na­wialnej. Chciałbym w przy­szłości zająć się bliżej tą kon­cepcją, aby móc w jeszcze więk­szym stopniu przy­czynić się do unie­za­leż­niania spo­łe­czeń­stwa od ze­wnętrz­nych do­staw energii i pro­mo­wania al­ter­na­tyw­nych, od­na­wial­nych źródeł energii.

Ja­kiego rzędu oszczęd­ności ma Pan na myśli?

We­dług prze­pro­wa­dzo­nych przeze mnie ob­li­czeń, pro­du­cent bio­pa­liwa jest w stanie za­osz­czę­dzić na każdym li­trze pro­du­ko­wa­nego pa­liwa około 2 zł. Jeśli do­li­czymy do tego ko­rzyści fi­nan­sowe wy­ni­ka­jące z przy­naj­mniej czę­ścio­wego ogrze­wania wody użyt­kowej przy wy­ko­rzy­staniu bio­masy oraz ko­lek­torów sło­necz­nych, wy­ko­rzy­stu­ją­cych dar­mowy czynnik ro­boczy, ry­suje nam się per­spek­tywa osią­gnięcia znacz­nych oszczęd­ności, przy jed­no­cze­snym przy­czy­nieniu się do po­prawy stanu śro­do­wiska naturalnego.

Dzię­kuję za roz­mowę i mam na­dzieję wkrótce usły­szeć o wy­ko­rzy­staniu Pana wy­ników badań w biznesie.

Maja Bier­nacka

Krzysztof Ciunel – dok­to­rant w Ka­te­drze Apa­ra­tury i Ma­szy­no­znaw­stwa Che­micz­nego, Wy­działu Che­micz­nego Po­li­tech­niki Gdań­skiej. Współ­wła­ści­ciel przed­się­bior­stwa Chu­miński, Nowak i Wspól­nicy Sp.J., pro­du­centa m.in. oprzy­rzą­do­wania tech­no­lo­gicz­nego dla firm z branży ob­róbki two­rzyw sztucz­nych. Sty­pen­dysta IV edycji pro­gramu IN­NO­dok­to­rant oraz pro­gramu sty­pen­dial­nego Po­mor­skiej Spe­cjalnej Strefy Eko­no­micznej i Gdań­skiego Parku Naukowo-​Technologicznego. Pry­watnie, za­pa­lony me­loman oraz mi­ło­śnik li­te­ra­tury i ki­ne­ma­to­grafii fantastyczno-​naukowej.

Powiązane materiały: