Przejdź do treści

Lampy nasenne dla astronautów

We­dług da­nych NASA aż po­łowa wszyst­kich le­ków sto­so­wa­nych przez astro­nau­tów to leki na­senne. Mimo ich uży­wa­nia i tak śpią oni aż o dwie go­dziny kró­cej niż na Ziemi. Bez­sen­ność zaś może być przy­czyną nie tylko de­pre­sji, ale i sprzy­jać róż­nego ro­dzaju cho­ro­bom i częst­szemu po­peł­nia­niu błę­dów.

Po­móc astro­nau­tom w za­sy­pia­niu mają spe­cjalne lampy o zmien­nej bar­wie świa­tła, któ­rych te­sty NASA chce prze­pro­wa­dzić na po­kła­dzie mię­dzy­na­ro­do­wej sta­cji ko­smicz­nej ISS od 2016 roku. Za­in­sta­lo­wane na ISS świe­tlówki zo­staną wy­mie­nione na pa­nele SSLM z dio­dami LED. Pa­nele będą świe­ciły błę­kit­nym, bia­łym lub czer­wo­nym świa­tłem — za­leż­nie od pory dnia, o któ­rej zresztą trudno mó­wić w przy­padku sta­cji or­bi­tal­nej. Urzą­dze­nia zo­stały przy­go­to­wane przez firmę Bo­eing.

Jak do­wio­dły ba­da­nia prze­pro­wa­dzone na po­wierzchni Ziemi, lu­dzie i zwie­rzęta pod­le­gają 24-go­dzin­nemu ryt­mowi, który re­gu­luje za­równo re­ge­ne­ra­cję ko­mó­rek, jak i wy­twa­rza­nie mo­czu i inne funk­cje ważne dla zdro­wia. Za rytm ten od­po­wiada grupa ko­mó­rek w czę­ści mó­zgu zwa­nej pod­wzgó­rzem. Re­agują one na zmiany świa­tła dzięki in­for­ma­cjom prze­ka­zy­wa­nym przez nerw wzro­kowy. Pod­wzgó­rze wpływa na wy­dzie­la­nie hor­mo­nów, tem­pe­ra­turę ciała i inne funk­cje, które de­cy­dują, czy czło­wiek jest senny, czy też roz­bu­dzony.

Zmie­nia­jące barwę emi­to­wa­nego świa­tła lampy mają na­śla­do­wać na­tu­ralny rytm do­bowy, aby za­po­bie­gać za­bu­rze­niom snu. Nie­bie­skie świa­tło ma po­bu­dzać do ak­tyw­no­ści, dzia­ła­jąc na me­la­nop­synę, pig­ment obecny w ko­mór­kach siat­kówki oka, które wy­sy­łają im­pulsy ner­wowe do od­po­wied­nich czę­ści mó­zgu. Nie­bie­skie świa­tło ob­niża także po­ziom me­la­to­niny — wy­twa­rza­nego przez szy­szynkę hor­monu, pod wpły­wem któ­rego sta­jemy się senni. Białe świa­tło ozna­cza okres przej­ściowy, na­to­miast czer­wone działa na­sen­nie.

Powiązane materiały:

  • Brak powiązanych materiałów