Przejdź do treści

Jajecznica nie przypalona, ale czy zdrowa?

Kiedy ostatni raz sma­ży­li­ście na przy­kład ja­jecz­nicę na te­flo­nowej pa­telni? Za­sta­na­wia­li­ście się przy tej okazji jak ta super po­włoka, dzięki której trud­niej przy­palić obiad, wpływa na wasze zdrowie?

Do pro­dukcji wielu rzeczy co­dzien­nego użytku używa się syn­te­tycz­nych związków che­micz­nych z grupy per­flu­oro­wę­glo­wo­dorów (PFC). Na­leży do nich między in­nymi wła­śnie te­flon. Są to sub­stancje nie wchła­nia­jące wody, ani oleju, nie­zwykle od­porne na ciepło i wszelkie re­akcje che­miczne. Dzięki tym wła­ści­wo­ściom mo­żemy je spo­tkać w opa­ko­wa­niach żyw­ności czy w od­por­nych na wodę ubraniach.

Po­wszechnie są wy­ko­rzy­sty­wane do zwięk­szania trwa­łości dzie­cię­cych ubrań – kurtek, spodni czy bluz. Tym­czasem na­ukowcy alar­mują, że sub­stancje z grupy PFC mogą być nie­bez­pieczne dla zdrowia.

Związki te, wchła­niane przez skórę, mają ten­dencję do od­kła­dania się w tkan­kach mó­zgo­wych, zwłaszcza w pod­wzgórzu, i w ten sposób mogą za­kłócać pracę hor­monów. PFC mają rów­nież wła­ści­wości ra­ko­twórcze i mogą po­wo­dować nie­pra­wi­dło­wości roz­wo­jowe. Ostatnio uczeni z Ha­rvard School of Pu­blic He­alth do­wiedli, że PFC osła­biają dzia­łanie nie­któ­rych szcze­pionek i w re­zul­tacie upo­śle­dzają funk­cjo­no­wanie układu immunologicznego.

Ame­ry­kańscy na­ukowcy ba­dali zdrowie dzieci z ry­bac­kiej spo­łecz­ności za­miesz­ku­jącej Wyspy Owcze. Wy­brano ich ze względu na dietę bo­gatą w ryby, w któ­rych łatwo ku­mu­lują się tok­syny. Łącznie ob­ser­wo­wano 587 ma­lu­chów. Stę­żenie kilku naj­bar­dziej po­pu­lar­nych związków typu PFC spraw­dzano we krwi ich matek, kiedy były jeszcze w ciąży, a potem, gdy dzieci li­czyły 5 i 7 lat. In­for­macje te po­rów­nano z re­akcją układu od­por­no­ścio­wego na szcze­pionki przeciw dy­fte­ry­towi i tężcowi.

Oka­zało się, że dwu­krotnie większy niż prze­ciętnie po­ziom stę­żenia PFC w or­ga­ni­zmie cię­żarnej po­wo­dował spadek liczby prze­ciw­ciał u dzieci od 25 do 39 pro­cent. Wy­sta­wienie na dzia­łanie che­mi­ka­liów po na­ro­dzi­nach zmniej­szało ich liczbę jeszcze o po­łowę. Spadek liczby prze­ciw­ciał oznacza osła­bienie układu im­mu­no­lo­gicz­nego i gorszą ochronę przed in­nymi chorobami.

Per­flu­oro­wę­glo­wo­dory mogą być bar­dziej szko­dliwe dla sys­temu od­por­no­ścio­wego niż diok­syny w obec­nych stę­że­niach – po­wie­dział kie­ru­jący ba­da­niem prof. Phi­lippe Grandjean.

I tak oto po raz ko­lejny oka­zało się, że to co smaczne, bądź wy­godne w kuchni nie za­wsze musi być zdrowe. Nie­stety, trzeba bę­dzie się za­sta­nowić nad na­czy­niami w na­szych kuch­niach. Ko­lejny raz, bo kilka lat temu na­ukowcy bili na alarm su­ge­rując szko­dliwe dzia­łanie alu­mi­nio­wych pa­telni. Może modne staną się… ka­mienne pa­telnie? ;)

Powiązane materiały: