Przejdź do treści

Curry na bombę

Bomba ko­jarzy się prze­ważnie z wojną, a ostatnio z ter­ro­ry­zmem. Tylko nie­którzy mogą mieć sko­ja­rzenia z jakąś sex-​bombą. Gdyby pod­czas wy­kładu za­pytać komu bomba ko­jarzy się z dobrą kuchnią mało praw­do­po­dobne jest, by ktoś się zgłosił. Czy słusznie? Na­ukowcy z Uni­ver­sity of Mas­sa­chus­sets w Lo­well od­kryli, że sza­fran in­dyjski, po­pu­larnie zwany kur­kumą, główny składnik curry, może być do­sko­nałym wy­kry­wa­czem ma­te­riałów wy­bu­cho­wych. Ame­ry­kańscy na­ukowcy pro­wa­dzili ba­dania nad wy­kry­wa­niem ma­te­riałów wy­bu­cho­wych przy po­mocy spek­tro­skopii flu­ore­scen­cyjnej UV. Ich celem było opra­co­wanie ta­niego urzą­dzenia do wy­kry­wania min lądowych.

Na świecie znaj­duje się od 60 do 70 mln min lą­do­wych, dla­tego po­trze­bu­jemy ta­niego, po­ręcz­nego, bardzo czu­łego i ła­twego w ob­słudze urzą­dzenia do ich wy­kry­wania – po­wie­dział dr Abhi­shek Kumar, kie­rownik projektu

Spek­tro­skopia flu­ore­scen­cyjna to me­toda ana­lizy składu che­micz­nego. Próbka oświe­tlana jest świa­tłem, które wzbudza emisję pro­mie­nio­wania cha­rak­te­ry­stycz­nego dla da­nego ma­te­riału. Czą­steczki ma­te­riałów wy­bu­cho­wych, za­war­tych w płytko umiesz­czo­nych mi­nach lą­do­wych, roz­miesz­czo­nych w kra­jach o cie­płym i umiar­ko­wanym kli­macie, pod wpływem ciepła prze­ni­kają do po­wie­trza. Można je wy­kryć, jeśli zwiążą się z okre­ślo­nymi sub­stan­cjami zwa­nymi wskaźnikami.

Taki wskaźnik po­siada wła­śnie kur­kuma – żół­to­po­ma­rań­czową sub­stancję zwaną kur­ku­miną. Łą­cząc się z za­war­tymi w po­wie­trzu czą­stecz­kami ma­te­riałów wy­bu­cho­wych kur­ku­mina zmienia swoje wła­ści­wości emi­to­wania światła. Oświe­tlony roz­twór kur­ku­miny za­czyna sam emi­tować światło o innej barwie niż światło padające.

Pod wpływem ma­te­riału wy­bu­cho­wego to „wtórne” światło zmienia barwę – w różnym stopniu, za­leżnie od ro­dzaju ma­te­riału wy­bu­cho­wego. Aby uła­twić po­miary, ze­spół dr Ku­mara związał kur­kumę z po­li­di­me­tylem si­lok­sa­nowym (PDMS) – po­li­merem, który w tem­pe­ra­turze po­ko­jowej daje lepką prze­zro­czystą war­stwę. Za­wie­szona w PDMS kur­kuma w po­staci cien­kiej błonki na szklanej płytce de­tek­tora była oświe­tlana ża­rów­kami LED. W przy­padku obec­ności ma­te­riałów wy­bu­cho­wych światło prze­cho­dzące przez płytkę było ciem­niejsze. Pod płytką znaj­dował się ze­staw czuj­ników, z któ­rych każdy był wraż­liwy na inną część widma świetl­nego. Re­du­kuje to ry­zyko fał­szy­wych alarmów i po­zwala wy­kryć typ ma­te­riału wy­bu­cho­wego. W te­stach czujnik z kur­kumą wy­krywał ma­te­riały wy­bu­chowe w stę­żeniu 80 czą­ste­czek na mi­liard czą­ste­czek powietrza.

Jednak, jak twierdzi dr Kumar, do wy­kry­wania no­wo­cze­snych min lą­do­wych po­trzebna jest jeszcze większa czu­łość. Ze­spół pra­cuje więc nad sub­stan­cjami wskaź­ni­ko­wymi, które do­dane do kur­kumy zwiększą do­kład­ność wy­kry­wania ma­te­riałów wy­bu­cho­wych.
/​
foto – sxc

Powiązane materiały: