Przejdź do treści

Więcej przestrzeni! Szybko!

Bra­kuje tobie prze­strzeni do życia? Mamy dla ciebie dobre in­for­macje! Prze­strzeni tej bę­dzie coraz więcej, przy­bywa jej za­ska­ku­jąco szybko. Py­tanie tylko jak ją za­go­spo­da­rować… Oka­zuje się, że Wszech­świat roz­szerza się z coraz większą prę­ko­ścią. To od­krycie fi­zyków za­sko­czyło wielu na­ukowców i przy­niosło Na­grodę Nobla z fi­zyki. Otrzy­mali ją Saul Per­l­mutter, Brian P. Schmidt i Adam G. Riess. Ponoć na­gro­dzeni fi­zycy bardzo się ucie­szyli, ale sukces nie prze­wrócił im w gło­wach. Samo od­krycie prze­wró­ciło na­to­miast do góry no­gami kosmologię.

Dwie grupy ba­daczy ści­gały się w ba­daniu Wszech­świata po­przez od­szu­ki­wanie naj­od­le­glej­szych su­per­no­wych, wy­bu­cha­ją­cych gwiazd – podał Ko­mitet No­blowski uza­sad­niając swoją te­go­roczną de­cyzję – na­ukowcy mieli na­dzieję, że usta­lając w ja­kiej od­le­głości są od nas te gwiazdy oraz jak szybko się od­da­lają, bę­dzie można ustalić, jaki los czeka Wszech­świat. Spo­dzie­wali się od­na­leźć sy­gnały świad­czące o tym, że eks­pansja zwalnia. Oka­zało się, że jest od­wrotnie. Wszech­świat roz­szerza się coraz szybciej.

Na­ukowcy od dawna wpa­trzeni byli w ko­smos. Już od lat 20. ubie­głego wieku wie­dzieli, że Wszech­świat się roz­szerza. Świad­czyły o tym ob­ser­wacje widma światła, do­cie­ra­ją­cego do Ziemi z od­le­głych ga­laktyk. Pa­trzyli, li­czyli, ana­li­zo­wali i do­szli do wniosku, że pręd­kość z jaką Wszech­świat się roz­szerza bę­dzie… maleć. Z czasem Wszech­świat stanie się albo sta­bilny, albo nawet za­cznie się kur­czyć. Wła­śnie tą teorię sta­rali się udo­wodnić te­go­roczni no­bliści. Po­słu­żyli się w tym celu świa­tłem od­le­głych wy­bu­cha­ją­cych gwiazd zwa­nych supernowymi.

Po­miary pro­wa­dziły przez kilka lat dwa ze­społy ba­dawcze. The Su­per­nova Co­smo­logy Pro­ject, kie­ro­wany przez Saula Per­l­mut­tera, roz­po­czął swoje ba­dania w 1988 roku, a The High-​z Su­per­nova Se­arch Team, którym kie­ro­wali Brian P. Schmidt i Adam G. Riess przy­stąpił do badań 6 lat póź­niej. W ruch po­szły no­wo­czesne te­le­skopy na­ziemne i kosmiczne.

Wy­niki opu­bli­ko­wane w 1998 roku wska­zy­wały, że ponad 50 bardzo da­le­kich wy­bu­cha­ją­cych gwiazd emi­tuje światło słabsze niż prze­wi­dy­wała teoria. Sta­ranna ana­liza da­nych wy­klu­czyła moż­li­wość błędów. Tak za­sko­czeni na­ukowcy udo­wod­nili po raz ko­lejny, że teoria i prak­tyka to dwie różne sprawy, które dzieli cza­sami cały Wszech­świat ;)

Oprócz za­szczytu, który to­wa­rzyszy przy­znaniu Na­grody Nobla na­ukowcy otrzy­mują rów­nież pie­niądze. Fi­zycy mu­sieli po­dzielić się kwotą około 1.500.000 do­larów. Po­łowę otrzyma Saul Per­l­mutter, a Schmidt i Riess po­dzielą się drugą połową.

Powiązane materiały: