Przejdź do treści

Promocja prac naukowych i popularnonaukowych na polskim rynku wydawniczym

Pro­mo­cja prac na­uko­wych i po­pu­lar­no­nau­ko­wych
na pol­skim rynku wy­daw­ni­czym

Przed­mio­tem tego tek­stu są za­biegi pro­mo­cyjne sto­so­wane przez pol­skich wy­daw­ców ksią­żek na­uko­wych, a w mniej­szym stop­niu – także po­pu­lar­no­nau­ko­wych. Okre­śle­nie „pol­scy wy­dawcy” od­nosi się tu­taj do wy­daw­nictw dzia­ła­ją­cych na kra­jo­wym rynku, nie­za­leż­nie od ich wła­ści­ciela (stąd np. uwzględ­nie­nie Reader’s Di­gest). Tekst nie obej­muje ofi­cyn, które daw­niej zaj­mo­wały się pu­bli­ko­wa­niem prac na­uko­wych i po­pu­lar­no­nau­ko­wych, ale po­tem zmie­niły swój pro­fil (do­ty­czy to m.in. Wy­daw­nic­twa Wie­dza Po­wszechna). Oma­wiana jest głów­nie – choć nie wy­łącz­nie – pro­mo­cja pro­wa­dzona w in­ter­ne­cie. W koń­co­wej czę­ści opra­co­wa­nia znaj­duje się spis nazw i ad­re­sów wy­bra­nych wy­daw­nictw, któ­rych ak­tu­alna oferta obej­muje książki po­pu­lar­no­nau­kowe.

_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​

Za­cznijmy od tech­nik naj­częst­szych, a jed­no­cze­śnie naj­mniej spe­cy­ficz­nych dla seg­mentu na­uko­wego i po­pu­lar­no­nau­ko­wego. Na­leży do nich ze­sta­wia­nie ceny ryn­ko­wej z ob­ni­żoną ceną pro­mo­cyjną. Oczy­wi­ście na­zew­nic­two może być różne – na przy­kład „cena de­ta­liczna” bywa prze­ciw­sta­wiana „na­szej ce­nie”, co skąd­inąd może dzi­wić, gdy obie ceny usta­lił ten sam wy­dawca. Nie­raz spo­tyka się także pro­mo­cje zbio­rowe, w któ­rych część za­so­bów wy­daw­nic­twa zo­staje wy­dzie­lona jako osobna grupa pu­bli­ka­cji, re­kla­mo­wana na stro­nie głów­nej. Po­krew­nym roz­wią­za­niem jest wy­dzie­le­nie okre­ślo­nej ka­te­go­rii ksią­żek i opa­trze­nie ich ety­kietą typu „Be­st­sel­lery” albo „Szcze­gól­nie po­le­camy”. Inny stan­dar­dowy za­bieg, szcze­gól­nie przy droż­szych po­zy­cjach, sta­nowi ofe­ro­wa­nie dar­mo­wej wy­syłki. Nie­jed­no­krot­nie też można się spo­tkać z chwa­le­niem au­to­rów (m.in. przez wska­zy­wa­nie ich osią­gnięć i re­no­mo­wa­nych miejsc za­trud­nie­nia), a także z opi­sy­wa­niem książki przy­miot­ni­kami war­to­ściu­ją­cymi („re­we­la­cyjny”, „ak­tu­alny”, „no­wo­cze­sny” itd.).

Ilu­stra­cja 1. Nie­które ty­powe za­biegi pro­mo­cyjne
(http://​www​.gwp​.pl/​5​3​0​9​,​.html)

W pew­nych wy­pad­kach atrak­cyj­ność pu­bli­ka­cji ma zwięk­szyć do­łą­czona płyta CD lub DVD. Przed­sta­wiony przed chwilą zrzut ekranu po­ka­zuje in­for­ma­cję o pły­cie z frag­men­tami dwu­dzie­stu in­nych ksią­żek Gdań­skiego Wy­daw­nic­twa Psy­cho­lo­gicz­nego, wy­dawcy dwu­to­mo­wego pod­ręcz­nika Psy­cho­lo­gia aka­de­micka pod re­dak­cją Da­riu­sza Do­liń­skiego i Jana Stre­laua. W od­mienny spo­sób po­dobną moż­li­wość wy­ko­rzy­stano w pro­mo­cji Psy­cho­lo­gii po­znaw­czej Edwarda Nęcki, Ja­ro­sława Orze­chow­skiego i Bła­żeja Szy­mury, umiesz­cza­jąc na pły­cie eks­pe­ry­menty i de­mon­stra­cje zja­wisk opi­sy­wa­nych w książce.

Ilu­stra­cja 2. Pro­mo­cja z uży­ciem płyty CD-ROM
(http://​ksie​gar​nia​.pwn​.pl/​p​r​o​d​u​k​t​/​5​6​9​2​/​p​s​y​c​h​o​l​o​g​i​a​-​p​o​z​n​a​w​c​z​a​-​z​-​c​d​r​o​m​.html)

Ilu­stra­cja nr 2 po­ka­zuje m.in. za­kładkę „Opi­nie wy­kła­dow­ców”, ty­pową dla ksią­żek pre­zen­to­wa­nych w wi­try­nie Wy­daw­nic­twa Na­uko­wego PWN. Jest to je­den ze spo­so­bów po­wo­ły­wa­nia się na au­to­ry­tet aka­de­micki. Zbli­żoną funk­cję pełni pre­zen­to­wa­nie po­zy­tyw­nych re­cen­zji wy­daw­ni­czych, a także po­wia­da­mia­nie o na­gro­dach aka­de­mic­kich uzy­ska­nych przez daną pu­bli­ka­cję lub jej au­tora.

Ilu­stra­cja 3. Re­cen­zje wy­daw­ni­cze
(http://​www​.ene​teia​.pl/​i​n​d​e​x​.​p​h​p​?​o​p​t​i​o​n​=​c​o​m​_​c​o​n​t​e​n​t​&​t​a​s​k​=​v​i​e​w​&​i​d​=​8​2​4​&​I​t​e​m​i​d=177)

Nie­kiedy wy­dawcy się­gają rów­nież do opi­nii dzien­ni­ka­rzy. Przy­pusz­czal­nie jest to prak­ty­ko­wane zwłasz­cza przy tych po­zy­cjach, któ­rych te­ma­tyka i styl mają naj­więk­sze szanse na przy­cią­gnię­cie uwagi od­biorcy nie­fa­cho­wego. Ilu­stra­cja 4 (do­ty­cząca książki Woj­cie­cha Li­poń­skiego „Dzieje kul­tury bry­tyj­skiej” opu­bli­ko­wa­nej przez Wy­daw­nic­two Na­ukowe PWN) oprócz wspo­mnia­nych po­przed­nio na­po­mknień o na­gro­dach na­uko­wych po­ka­zuje wła­śnie cy­taty z opi­nii dzien­ni­kar­skich. Warto też za­uwa­żyć po­cząt­kową wzmiankę o przy­stęp­nym ję­zyku.

Ilu­stra­cja 4. Opi­nie pu­bli­cy­styczne, przy­stępny ję­zyk, na­grody aka­de­mic­kie
(http://​ksie​gar​nia​.pwn​.pl/​p​r​o​d​u​k​t​/​3​8​6​8​/​d​z​i​e​j​e​-​k​u​l​t​u​r​y​-​b​r​y​t​y​j​s​k​i​e​j​.html)

Pod­kre­śla­niu atrak­cyj­no­ści książki dla czy­tel­nika-ama­tora (za­in­te­re­so­wa­nego da­nym pro­ble­mem, lecz nie­zaj­mu­ją­cego się nim na­ukowo) może słu­żyć także zwró­ce­nie uwagi na szatę gra­ficzną. Na przy­kład opis po­pu­lar­no­nau­ko­wej pracy An­drzeja Ra­dzi­miń­skiego „Ko­bieta w śre­dnio­wiecz­nej Eu­ro­pie” (wi­tryna Wy­daw­nic­twa Na­uko­wego Uni­wer­sy­tetu Mi­ko­łaja Ko­per­nika) koń­czy się zda­niem: „Pu­bli­ka­cja jest bo­gato ilu­stro­wana, czę­sto nie­zna­nymi w hi­sto­rio­gra­fii pol­skiej ob­ra­zami”.

Ko­lejną moż­li­wo­ścią pro­mo­cji jest przy­go­to­wa­nie strony in­ter­ne­to­wej po­świę­co­nej da­nej książce. Za przy­kład niech po­służy po­pu­lar­no­nau­kowa (w wa­rian­cie po­rad­ni­ko­wym) roz­mowa Pawła Droź­dziaka i Re­naty Ma­zu­row­skiej „Bli­sko, nie za bli­sko. Te­ra­peu­tyczne roz­mowy o związ­kach”, opu­bli­ko­wana przez Grupę Wy­daw­ni­czą He­lion SA pod marką Sen­sus. Wcho­dząc na stronę in­ter­ne­tową http://​www​.bli​sko​nie​za​bli​sko​.pl/, zwra­camy uwagę naj­pierw na udo­stęp­nione frag­menty re­cen­zji, a na­stęp­nie na za­kładki z in­for­ma­cjami na te­mat au­to­rów, wia­do­mo­ściami o wy­dawcy, frag­men­tami książki itd. Taki spo­sób pro­mo­wa­nia pu­bli­ka­cji jest no­wo­cze­sny, lecz rzadko spo­ty­kany.

Ilu­stra­cja 5. Strona in­ter­ne­towa po­świę­cona książce
(http://​www​.bli​sko​nie​za​bli​sko​.pl)

Nieco po­dobną tech­niką pro­mo­cyjną jest re­kla­mo­wa­nie ca­łego wy­daw­nic­twa za po­mocą po­je­dyn­czej pu­bli­ka­cji. Ta­kie roz­wią­za­nie można zo­bra­zo­wać przy­kła­dem wy­daw­nic­twa Ver­tum, które przy­go­to­wało pracę zbio­rową „Ry­szard Ka­pu­ściń­ski – wi­zja świata i war­to­ści. Re­flek­sje in­ter­dy­scy­pli­narne” (re­dak­to­rzy: Ar­ka­diusz Du­dziak i Agnieszka Żejmo). Książka do­ty­cząca sław­nego pol­skiego re­por­tera pełni funk­cję okrętu fla­go­wego. Przy­ciąga na­szą uwagę, która na­stęp­nie kon­cen­truje się na po­zo­sta­łych in­for­ma­cjach o wy­daw­nic­twie.

Ilu­stra­cja 6. Pro­mo­wa­nie wy­daw­nic­twa przy uży­ciu po­je­dyn­czej książki
(http://​www​.ver​tum​.pl/​w​y​d​a​w​n​i​c​t​w​o​.html)

Ist­nieją także za­biegi pro­mo­cyjne abs­tra­hu­jące od po­je­dyn­czych ksią­żek i kon­cen­tru­jące się jed­no­znacz­nie na ca­łych ofi­cy­nach. In­struk­tyw­nym przy­kła­dem wy­daje się Wy­daw­nic­two Na­ukowe Scho­lar, któ­rego pre­zen­ta­cja kła­dzie na­cisk na liczbę opu­bli­ko­wa­nych ty­tu­łów, sze­roki za­kres dzia­łal­no­ści (m.in. pod­ręcz­niki aka­de­mic­kie, tłu­ma­cze­nia, po­zy­cje w ję­zyku an­giel­skim), otrzy­mane na­grody, pu­bli­ko­wa­nie prac zna­nych na­ukow­ców i współ­pracę z re­no­mo­wa­nymi in­sty­tu­cjami.

Przejdźmy te­raz do pro­mo­cji poza prze­strze­nią in­ter­netu. Jed­nym z jej przy­kła­dów są spo­tka­nia au­tor­skie i dys­ku­sje o książ­kach. Mogą one być or­ga­ni­zo­wane in­dy­wi­du­al­nie (w księ­gar­niach, na uczel­niach i w in­nych miej­scach) lub sta­no­wić część więk­szych wy­da­rzeń. Tę drugą moż­li­wość ilu­strują Spo­tka­nia z Książką Aka­de­micką or­ga­ni­zo­wane w Szcze­ci­nie (2008) i Lu­bli­nie (2009). Tak jak po­ka­zuje na­zwa przed­się­wzię­cia, nie były to je­dy­nie targi książki na­uko­wej, lecz także dys­ku­sje pa­ne­lowe i spo­tka­nia z au­to­rami.

Ilu­stra­cja 7. Ogło­sze­nie o spo­tka­niu au­tor­skim
(http://​bpo​chota​.waw​.pl/​i​n​d​e​x​.​p​h​p​?​o​p​t​i​o​n​=​c​o​m​_​c​o​n​t​e​n​t​&​v​i​e​w​=​a​r​t​i​c​l​e​&​i​d​=​9​0​5​:​s​p​o​t​k​a​n​i​e​-​a​u​t​o​r​s​k​i​e​-​s​a​w​o​m​i​r​-​k​o​p​e​r​&​c​a​t​i​d​=​2​7​:​a​k​t​u​a​lnoci)

Targi książki na­uko­wej za­słu­gują zresztą na osobne omó­wie­nie. Pre­zen­to­wa­nie pu­bli­ka­cji na tego ro­dzaju wy­da­rze­niach po­zwala na bez­po­śred­nie do­tar­cie do za­in­te­re­so­wa­nych od­bior­ców. Wy­mie­nić tu­taj można m.in. Targi Książki Aka­de­mic­kiej i Na­uko­wej Aca­de­mia, Wro­cław­skie Targi Książki Na­uko­wej, Po­znań­skie Dni Książki Na­uko­wej, Targi Książki Hi­sto­rycz­nej w War­sza­wie, Targi Książki Hi­sto­rycz­nej w Kra­ko­wie. Oprócz wzmian­ko­wa­nych już spo­tkań i dys­ku­sji pro­gram ta­kich przed­się­wzięć może rów­nież obej­mo­wać przy­zna­wa­nie na­gród dla wy­róż­nia­ją­cych się pu­bli­ka­cji.

Ilu­stra­cja 8. In­for­ma­cja o na­gro­dach, spo­tka­niach i dys­ku­sjach na tar­gach Aca­de­mia w 2012 roku
(http://​www​.mu​ra​to​re​xpo​.pl/​i​n​d​e​x​.​p​h​p​?​n​a​v​i​=​0​0​2​,​0​0​1,014)

_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​

Tekst ma bu­dowę mo­du­larną – jego po­szcze­gólne czę­ści są od sie­bie względ­nie nie­za­leżne. Trudno by­łoby więc o tra­dy­cyjne pod­su­mo­wa­nie. Za­miast tego wy­star­czyć po­winna li­sta za­bie­gów pro­mo­cyj­nych, które zo­stały przed­sta­wione.

1. Tech­niki nie­spe­cy­ficzne dla seg­mentu książki na­uko­wej i po­pu­lar­no­nau­ko­wej.

a. Ze­sta­wia­nie ceny ryn­ko­wej z ob­ni­żoną ceną pro­mo­cyjną.

b. Pro­mo­cje zbio­rowe.

c. Ofe­ro­wa­nie dar­mo­wej wy­syłki.

d. Chwa­le­nie au­to­rów.

e. Opi­sy­wa­nie książki przy­miot­ni­kami war­to­ściu­ją­cymi.

2. Do­łą­cza­nie płyty CD lub DVD.

3. Po­wo­ły­wa­nie się na au­to­ry­tet aka­de­micki.

a. Przy­ta­cza­nie opi­nii na­ukow­ców i po­zy­tyw­nych re­cen­zji wy­daw­ni­czych.

b. Po­wia­da­mia­nie o uzy­ska­nych na­gro­dach.

4. Za­biegi skie­ro­wane głów­nie do czy­tel­nika nie­fa­cho­wego.

a. Się­ga­nie po opi­nie dzien­ni­kar­skie.

b. Zwra­ca­nie uwagi na przy­stępny ję­zyk.

c. Pod­kre­śla­nie atrak­cyj­no­ści szaty gra­ficz­nej.

5. Przy­go­to­wa­nie strony in­ter­ne­to­wej po­świę­co­nej da­nej książce.

6. Re­kla­mo­wa­nie ca­łego wy­daw­nic­twa za po­mocą po­je­dyn­czej pu­bli­ka­cji.

7. Pro­mo­wa­nie da­nej ofi­cyny jako ca­ło­ści.

8. Spo­tka­nia au­tor­skie i dys­ku­sje o książ­kach.

9. Targi książki na­uko­wej.

_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​_​

Wy­brane wy­daw­nic­twa z ofertą po­pu­lar­no­nau­kową dzia­ła­jące na pol­skim rynku

(w ko­lej­no­ści al­fa­be­tycz­nej)

1. Agen­cja Wy­daw­ni­cza A Li­nea (http://​ali​nea​.pop​.pl/)

2. Dom Wy­daw­ni­czy i Han­dlowy Elipsa (http://​elipsa​.pl/)

3. Gdań­skie Wy­daw­nic­two Psy­cho­lo­giczne (http://​www​.gwp​.pl/).

4. Grupa Wy­daw­ni­cza He­lion SA (http://​he​lion​.pl/​w​y​d​a​w​n​i​c​t​w​o​.​phtml)

5. Książka i Wie­dza (http://​www​.kiw​.com​.pl/)

6. Ofi­cyna Wy­daw­ni­cza Łoś­graf (http://​www​.los​graf​.pl/).

7. Pol­skie Wy­daw­nic­two Eko­no­miczne (http://​www​.pwe​.pl/)

  1. Reader’s Di­gest (http://​www​.di​gest​.com​.pl/).

9. Wy­daw­nic­two A (http://​www​.awyd​.com​.pl/)

10. Wy­daw­nic­two Czarna Owca (http://​www​.czar​na​owca​.pl/)

11. Wy­daw­nic­two DiG (http://​www​.dig​.com​.pl/)

12. Wy­daw­nic­two Ma­gnum (http://​www​.wy​daw​nic​two​-ma​gnum​.com​.pl/)

13. Wy­daw­nic­two Na­ukowe PWN (http://​www​.pwn​.pl/)

14. Wy­daw­nic­two Na­ukowe Scho­lar (http://​scho​lar​.com​.pl/)

26 lu­tego 2011 r.

Ostat­nia ak­tu­ali­za­cja: 12 marca 2013 r.

Powiązane materiały: