Przejdź do treści

Higgs, Higgs — hurra! :)

„Myślę, że go mamy” – po­wie­dział w środę 4 lipca dy­rektor la­bo­ra­to­rium CERN na kon­fe­rencji w Ge­newie, Rolf Heuer. Chodzi o Świę­tego Graala fi­zyki – bozon Higgsa, „boską cząstkę” po­szu­ki­waną przez na­ukowców od kil­ku­dzie­sięciu lat.

To ostatni, bra­ku­jący ele­ment Mo­delu Stan­dar­do­wego, który opi­suje naj­mniejsze skład­niki ma­terii. Ist­nienie bo­zonu prze­wi­działo w 1964 roku sze­ściu fi­zyków, w tym Bry­tyj­czyk Peter Higgs, od któ­rego na­zwiska cząstka zy­skała nazwę. Jej eks­pe­ry­men­talne po­szu­ki­wania roz­po­częły się w la­tach 80. mi­nio­nego stu­lecia w ak­ce­le­ra­torze Te­va­tron w la­bo­ra­to­rium Fer­milab nie­da­leko Chi­cago. Pro­gram znacznie przy­spie­szył w 2010 roku, kiedy roz­po­częto zbie­ranie da­nych w naj­po­tęż­niej­szym ak­ce­le­ra­torze w hi­storii, Wielkim Zder­zaczu Ha­dronów (LHC) w la­bo­ra­to­rium CERN w Genewie.

Nowa cząstka, za­ob­ser­wo­wana przez fi­zyków w CMS – jednym z czte­rech wiel­kich de­tek­torów, dzia­ła­ją­cych przy LHC ma masę 125,3 GeV (plus minus 0,6). Jest więc 125,3 razy cięższa od pro­tonu. Ba­dacze spo­dzie­wają się, na pod­stawie wcze­śniej­szych pre­cy­zyj­nych po­miarów, że wła­śnie taką masę ma cząstka Higgsa w Mo­delu Stan­dar­dowym. Ob­ser­wacje te po­twier­dzają rów­nież wy­niki eks­pe­ry­mentów z dru­giego de­tek­tora – ATLAS.

Fi­zycy z CERN nie są pewni, czy od­kryta przez nich cząstka jest rze­czy­wi­ście tym, co teoria opi­suje jako bozon Higgsa w Mo­delu Stan­dar­dowym, czy też cał­ko­wicie nową cząstką. Za­zna­czają jednak, że po­siada ona cechy, któ­rymi we­dług mo­delu po­wi­nien cha­rak­te­ry­zować się bozon. To tylko wstępne wy­niki badań, je­steśmy jednak ich pewni. Ina­czej byśmy ich nie przed­sta­wiali – dodał rzecznik jed­nego z dwóch ze­społów ba­daw­czych Joe In­can­dela. – Od­kryta cząstka jest nie­zbędnym ele­mentem teorii wy­ja­śnia­jącej ist­nienie i kształt Wszech­świata – dodał.

To dla mnie naj­wspa­nialszy dzień w życiu - po­wie­dział obecny na kon­fe­rencji współ­autor teorii o ist­nieniu bo­zonu prof. Peter Higgs – poza tym miło jest być na kon­fe­rencji fi­zyków, na której aplauz przy­po­mina ten na me­czach piłkarskich.

Osta­teczne po­twier­dzenie, że zna­le­ziona cząstka to rze­czy­wi­ście bozon Higgsa po­winno na­stąpić jeszcze w tym roku.

Powiązane materiały: