Przejdź do treści

Einstein ma się dobrze

Sen­sacja wi­siała w po­wie­trzu, gdy jakiś czas temu oka­zało się, że neu­triny są szybsze od światła. Świat mógł już nie być taki sam.

Rze­czy­wi­stość jest jednak o wiele bar­dziej pro­za­iczna. Za re­we­la­cyj­nymi wy­ni­kami do­świad­czenia stał… ka­balek. Oka­zało się, że był zbyt luźno pod­łą­czony i to wła­śnie było po­wodem nie­do­kład­nego po­miaru szyb­kości neu­trin w ośrodku CERN. Taką in­for­macje podał dziś ma­gazyn Science, po­wo­łując się na źródła w samym ośrodku. Oznacza to, że neu­trina nie po­ru­szają się szyb­ciej niż światło.

Fi­zycy ode­tchnęli na razie z ulgą – teoria względ­ności Ein­steina po­zo­staje nie­pod­wa­żona. Eks­pe­ry­ment z neu­tri­nami po­wta­rzano 15.000 razy, zanim ogło­szono we wrze­śniu 2011 w świat szo­ku­jący ko­mu­nikat, że cząstki prze­były drogę 732 km z CERN do de­tek­tora w Gran Sasso o 60 mi­liar­do­wych części se­kundy szyb­ciej, niż zro­bi­łoby to światło.

Sami na­ukowcy, bio­rący udział w eks­pe­ry­mencie OPERA, od sa­mego po­czątku pod­cho­dzili do tych wy­ników z wielką ostrożnością.

Pró­bo­wa­liśmy to wy­ja­śnić na wszelkie moż­liwe spo­soby – mówił wów­czas w roz­mowie z BBC autor do­nie­sienia, An­tonio Ere­di­tato z CERN. –Pró­bo­wa­liśmy zna­leźć błędy – błędy try­wialne, bar­dziej skom­pli­ko­wane albo zu­pełnie kar­dy­nalne – i się nie udało – opowiadał.

Do­piero teraz oka­zało się, że być może po­peł­niono jednak błąd. Na­ukowcy z CERN su­ge­rują, że pro­blemy mogą do­ty­czyć układu, który wy­ko­rzy­stuje sy­gnał sa­te­litów GPS do syn­chro­ni­zacji ze­garów ato­mo­wych w obu la­bo­ra­to­riach, na po­czątku i na końcu trasy jakie po­ko­nują neu­triny. Błąd może być też zwią­zany z luźnym ka­blem świa­tło­wo­dowym, łą­czącym źródło sy­gnałów GPS z cen­tralnym ze­garem eks­pe­ry­mentu OPERA.

Na­leży pod­kre­ślić, że są to na razie wstępne wy­ja­śnienia, nie zo­stały one jeszcze zwe­ry­fi­ko­wane. Na­ukowcy z CERN za­po­wia­dają, że eks­pe­ry­menty, które mają to osta­tecznie wy­ja­śnić, zo­staną prze­pro­wa­dzone w maju.

Powiązane materiały: