Przejdź do treści

Einstein ma się dobrze

Sen­sa­cja wi­siała w po­wie­trzu, gdy ja­kiś czas temu oka­zało się, że neu­triny są szyb­sze od świa­tła. Świat mógł już nie być taki sam.

Rze­czy­wi­stość jest jed­nak o wiele bar­dziej pro­za­iczna. Za re­we­la­cyj­nymi wy­ni­kami do­świad­cze­nia stał… ka­ba­lek. Oka­zało się, że był zbyt luźno pod­łą­czony i to wła­śnie było po­wo­dem nie­do­kład­nego po­miaru szyb­ko­ści neu­trin w ośrodku CERN. Taką in­for­ma­cje po­dał dziś ma­ga­zyn Science, po­wo­łu­jąc się na źró­dła w sa­mym ośrodku. Ozna­cza to, że neu­trina nie po­ru­szają się szyb­ciej niż świa­tło.

Fi­zycy ode­tchnęli na ra­zie z ulgą — teo­ria względ­no­ści Ein­ste­ina po­zo­staje nie­pod­wa­żona. Eks­pe­ry­ment z neu­tri­nami po­wta­rzano 15.000 razy, za­nim ogło­szono we wrze­śniu 2011 w świat szo­ku­jący ko­mu­ni­kat, że cząstki prze­były drogę 732 km z CERN do de­tek­tora w Gran Sasso o 60 mi­liar­do­wych czę­ści se­kundy szyb­ciej, niż zro­bi­łoby to świa­tło.

Sami na­ukowcy, bio­rący udział w eks­pe­ry­men­cie OPERA, od sa­mego po­czątku pod­cho­dzili do tych wy­ni­ków z wielką ostroż­no­ścią.

Pró­bo­wa­li­śmy to wy­ja­śnić na wszel­kie moż­liwe spo­soby — mó­wił wów­czas w roz­mo­wie z BBC au­tor do­nie­sie­nia, An­to­nio Ere­di­tato z CERN. -Pró­bo­wa­li­śmy zna­leźć błędy — błędy try­wialne, bar­dziej skom­pli­ko­wane albo zu­peł­nie kar­dy­nalne — i się nie udało — opo­wia­dał.

Do­piero te­raz oka­zało się, że być może po­peł­niono jed­nak błąd. Na­ukowcy z CERN su­ge­rują, że pro­blemy mogą do­ty­czyć układu, który wy­ko­rzy­stuje sy­gnał sa­te­li­tów GPS do syn­chro­ni­za­cji ze­ga­rów ato­mo­wych w obu la­bo­ra­to­riach, na po­czątku i na końcu trasy ja­kie po­ko­nują neu­triny. Błąd może być też zwią­zany z luź­nym ka­blem świa­tło­wo­do­wym, łą­czą­cym źró­dło sy­gna­łów GPS z cen­tral­nym ze­ga­rem eks­pe­ry­mentu OPERA.

Na­leży pod­kre­ślić, że są to na ra­zie wstępne wy­ja­śnie­nia, nie zo­stały one jesz­cze zwe­ry­fi­ko­wane. Na­ukowcy z CERN za­po­wia­dają, że eks­pe­ry­menty, które mają to osta­tecz­nie wy­ja­śnić, zo­staną prze­pro­wa­dzone w maju.

Powiązane materiały: