Przejdź do treści

Dziś wręczenie Polskich Nobli

Dziś o go­dzi­nie 16:00 na Zamku Kró­lew­skim w War­sza­wie czte­rem na­ukow­com zo­staną wrę­czone Pol­skie No­ble. To­masz Giaro, Jan Po­tempa, Ma­ciej Le­wen­stein i Elż­bieta Frąc­ko­wiak, za prace z za­kresu dok­tryn prawa, pa­ra­don­tozy, optyki kwan­to­wej i ma­ga­zy­no­wa­nia ener­gii, otrzy­mają też od Fun­da­cji na rzecz Na­uki Pol­skiej po 200.000 zł.

Wspie­rać naj­lep­szych, aby mo­gli stać się jesz­cze lepsi — to motto Fun­da­cji na Rzecz Na­uki Pol­skiej, która za­ini­cjo­wała co­roczne na­gra­dza­nie kilku wy­bit­nych na­ukow­ców. Na­grody FNP — okre­ślane „Pol­skimi No­blami” — uważa się za naj­po­waż­niej­sze wy­róż­nie­nie na­ukowe w Pol­sce. Są przy­zna­wane od 1992 roku, a otrzy­mują je wy­bitni uczeni za osią­gnię­cia, „które prze­su­wa­jąc gra­nice po­zna­nia, otwie­rają nowe per­spek­tywy ba­daw­cze, wno­szą wy­bitny wkład w po­stęp cy­wi­li­za­cyjny i kul­tu­rowy na­szego kraju oraz za­pew­niają mu zna­czące miej­sce w na­uce świa­to­wej”.

W mi­nio­nych la­tach „Pol­skimi No­blami” zo­stali uho­no­ro­wani tak wy­bitni uczeni, jak To­masz Dietl, Wie­sław W. Ję­drzej­czak, Zo­fia Kie­lan-Ja­wo­row­ska, Alek­san­der Koj, Ka­rol Mo­dze­lew­ski, Ka­rol My­śli­wiec, An­drzej Pacz­kow­ski, Boh­dan Pa­czyń­ski, Ma­riusz Z. Ra­taj­czak, Ja­dwiga Sta­nisz­kis, Jan Stre­lau, Je­rzy Szacki, An­drzej Szcze­klik czy Alek­san­der Wolsz­czan. To­masz Po­prawka z Fun­da­cji na rzecz Na­uki Pol­skiej pod­kre­śla, że te­go­roczni lau­re­aci już cie­szą się sławą w świe­cie na­uki. Dwóch z nich na co dzień pra­cuje za gra­nicą. 

Prof. dr hab. To­masz Giaro z Wy­działu Prawa i Ad­mi­ni­stra­cji Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego zo­stał lau­re­atem Pol­skiego No­bla w ob­sza­rze nauk hu­ma­ni­stycz­nych i spo­łecz­nych — za in­ter­dy­scy­pli­narną ana­lizę ka­te­go­rii prawdy w dok­try­nach prawa od an­tyku do współ­cze­sno­ści, otwie­ra­jącą nowe per­spek­tywy ro­zu­mie­nia prawa jako jed­nego z fun­da­men­tów cy­wi­li­za­cji eu­ro­pej­skiej. Dzięki jego pracy staje się ja­sne, że pra­wo­daw­stwo, na­uka o od­mien­nym sta­tu­sie po­znaw­czym, bez po­stu­latu po­szu­ki­wa­nia prawdy traci sens.

W ob­sza­rze nauk o ży­ciu i o Ziemi wy­róż­niono prof. dr hab. Jana Po­tempę z Wy­działu Bio­che­mii, Bio­fi­zyki i Bio­tech­no­lo­gii Uni­wer­sy­tetu Ja­giel­loń­skiego oraz De­par­ta­mentu Zdro­wia i Re­ha­bi­li­ta­cji Jamy Ust­nej Szkoły Sto­ma­to­lo­gii Uni­wer­sy­tetu w Lo­uisville w USA „za scha­rak­te­ry­zo­wa­nie no­wej ro­dziny pro­te­inaz bak­te­ryj­nych oraz wy­ka­za­nie ich roli w roz­woju cho­rób przy­zę­bia”. Od­kry­cia prof. Po­tempy zmie­niły pod­stawy my­śle­nia o ge­ne­zie pa­ra­don­tozy i mogą pro­wa­dzić do opra­co­wa­nia le­ków prze­ciw tej cho­ro­bie.

Prof. dr hab. Ma­cieja Le­wen­ste­ina z In­sti­tut de Cien­cies Fo­to­ni­ques (ICFO) w Ca­stel­l­de­fels i In­sti­tu­cio Ca­ta­lana de Re­cerca i Es­tu­dis Avan­cats w Bar­ce­lo­nie do­ce­niono w ob­sza­rze nauk ma­te­ma­tyczno-fi­zycz­nych i in­ży­nier­skich za do­ko­na­nia w ob­sza­rze optyki kwan­to­wej i fi­zyki ul­tra­zim­nych ga­zów. Jego prace do­pro­wa­dziły do re­ali­za­cji pierw­szych kom­pu­te­rów kwan­to­wych do za­sto­so­wań spe­cjal­nych. Po­zwa­lają zro­zu­mieć kwan­tową fi­zykę ukła­dów ciał i ta­kie zja­wi­ska jak nad­cie­kłość i nad­prze­wod­nic­two.

W dzie­dzi­nie nauk che­micz­nych i o ma­te­ria­łach Rada FNP wska­zała prof. dr hab. Elż­bietę Frąc­ko­wiak z Wy­działu Tech­no­lo­gii Che­micz­nej Po­li­tech­niki Po­znań­skiej. Do­ce­niono jej ba­da­nia nad no­wymi ma­te­ria­łami oraz kom­po­zy­tami wę­glo­wymi i za ich wy­ko­rzy­sta­nie do elek­tro­che­micz­nego ma­ga­zy­no­wa­nia i kon­wer­sji ener­gii. Dzięki swoim wła­ści­wo­ściom mogą sta­no­wić al­ter­na­tywę dla pa­liw od­po­wie­dzial­nych za emi­sję dwu­tlenku wę­gla.

Powiązane materiały: