Przejdź do treści

Dziś wręczenie Polskich Nobli

Dziś o go­dzinie 16:00 na Zamku Kró­lew­skim w War­szawie czterem na­ukowcom zo­staną wrę­czone Pol­skie Noble. To­masz Giaro, Jan Po­tempa, Ma­ciej Le­wen­stein i Elż­bieta Frąc­ko­wiak, za prace z za­kresu dok­tryn prawa, pa­ra­don­tozy, optyki kwan­towej i ma­ga­zy­no­wania energii, otrzy­mają też od Fun­dacji na rzecz Nauki Pol­skiej po 200.000 zł.

Wspierać naj­lep­szych, aby mogli stać się jeszcze lepsi – to motto Fun­dacji na Rzecz Nauki Pol­skiej, która za­ini­cjo­wała co­roczne na­gra­dzanie kilku wy­bit­nych na­ukowców. Na­grody FNP – okre­ślane „Pol­skimi No­blami” – uważa się za naj­po­waż­niejsze wy­róż­nienie na­ukowe w Polsce. Są przy­zna­wane od 1992 roku, a otrzy­mują je wy­bitni uczeni za osią­gnięcia, „które prze­su­wając gra­nice po­znania, otwie­rają nowe per­spek­tywy ba­dawcze, wnoszą wy­bitny wkład w po­stęp cy­wi­li­za­cyjny i kul­tu­rowy na­szego kraju oraz za­pew­niają mu zna­czące miejsce w nauce światowej”.

W mi­nio­nych la­tach „Pol­skimi No­blami” zo­stali uho­no­ro­wani tak wy­bitni uczeni, jak To­masz Dietl, Wie­sław W. Ję­drzej­czak, Zofia Kielan-​Jaworowska, Alek­sander Koj, Karol Mo­dze­lewski, Karol My­śli­wiec, An­drzej Pacz­kowski, Bohdan Pa­czyński, Ma­riusz Z. Ra­taj­czak, Ja­dwiga Sta­niszkis, Jan Strelau, Jerzy Szacki, An­drzej Szcze­klik czy Alek­sander Wolsz­czan. To­masz Po­prawka z Fun­dacji na rzecz Nauki Pol­skiej pod­kreśla, że te­go­roczni lau­reaci już cieszą się sławą w świecie nauki. Dwóch z nich na co dzień pra­cuje za granicą.

Prof. dr hab. To­masz Giaro z Wy­działu Prawa i Ad­mi­ni­stracji Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego zo­stał lau­re­atem Pol­skiego Nobla w ob­szarze nauk hu­ma­ni­stycz­nych i spo­łecz­nych – za in­ter­dy­scy­pli­narną ana­lizę ka­te­gorii prawdy w dok­try­nach prawa od an­tyku do współ­cze­sności, otwie­ra­jącą nowe per­spek­tywy ro­zu­mienia prawa jako jed­nego z fun­da­mentów cy­wi­li­zacji eu­ro­pej­skiej. Dzięki jego pracy staje się jasne, że pra­wo­daw­stwo, nauka o od­miennym sta­tusie po­znaw­czym, bez po­stu­latu po­szu­ki­wania prawdy traci sens.

W ob­szarze nauk o życiu i o Ziemi wy­róż­niono prof. dr hab. Jana Po­tempę z Wy­działu Bio­chemii, Bio­fi­zyki i Bio­tech­no­logii Uni­wer­sy­tetu Ja­giel­loń­skiego oraz De­par­ta­mentu Zdrowia i Re­ha­bi­li­tacji Jamy Ustnej Szkoły Sto­ma­to­logii Uni­wer­sy­tetu w Lo­uisville w USA „za scha­rak­te­ry­zo­wanie nowej ro­dziny pro­te­inaz bak­te­ryj­nych oraz wy­ka­zanie ich roli w roz­woju chorób przy­zębia”. Od­krycia prof. Po­tempy zmie­niły pod­stawy my­ślenia o ge­nezie pa­ra­don­tozy i mogą pro­wa­dzić do opra­co­wania leków przeciw tej chorobie.

Prof. dr hab. Ma­cieja Le­wen­steina z In­stitut de Cien­cies Fo­to­ni­ques (ICFO) w Ca­stel­l­de­fels i In­sti­tucio Ca­ta­lana de Re­cerca i Es­tudis Avan­cats w Bar­ce­lonie do­ce­niono w ob­szarze nauk matematyczno-​fizycznych i in­ży­nier­skich za do­ko­nania w ob­szarze optyki kwan­towej i fi­zyki ul­tra­zim­nych gazów. Jego prace do­pro­wa­dziły do re­ali­zacji pierw­szych kom­pu­terów kwan­to­wych do za­sto­sowań spe­cjal­nych. Po­zwa­lają zro­zu­mieć kwan­tową fi­zykę układów ciał i takie zja­wiska jak nad­cie­kłość i nadprzewodnictwo.

W dzie­dzinie nauk che­micz­nych i o ma­te­ria­łach Rada FNP wska­zała prof. dr hab. Elż­bietę Frąc­ko­wiak z Wy­działu Tech­no­logii Che­micznej Po­li­tech­niki Po­znań­skiej. Do­ce­niono jej ba­dania nad no­wymi ma­te­ria­łami oraz kom­po­zy­tami wę­glo­wymi i za ich wy­ko­rzy­stanie do elek­tro­che­micz­nego ma­ga­zy­no­wania i kon­wersji energii. Dzięki swoim wła­ści­wo­ściom mogą sta­nowić al­ter­na­tywę dla paliw od­po­wie­dzial­nych za emisję dwu­tlenku węgla.

Powiązane materiały: