Przejdź do treści

Polka przewodniczącą Rady CERN

Można mówić o wielkim suk­cesie pol­skiej nauki! Prof. Agnieszka Za­lewska z In­sty­tutu Fi­zyki Ją­drowej PAN w Kra­kowie zo­stała wy­brana na prze­wod­ni­czącą Rady Eu­ro­pej­skiej Or­ga­ni­zacji Badań Ją­dro­wych (CERN).

Prof. Za­lewska jest spe­cja­listką w dzie­dzinie fi­zyki wy­so­kich energii, ba­daczką neu­trin i ciemnej ma­terii. Zo­stała zgło­szona jako kan­dydat czte­rech krajów człon­kow­skich CERN – Polski, Belgii, Czech i Wę­gier. Wy­brano ją w gło­so­waniu wszyst­kich 20 krajów człon­kow­skich. Po­ko­nała swoich kontr­kan­dy­datów bez­względną więk­szo­ścią głosów: Ho­lendra, prof. Josa En­ge­lena, Nor­wega, dr. Bjorna Ja­cob­sena, i Włocha, prof. Ro­berto Petronzio.

Pani pro­fesor jest pierw­szym prze­wod­ni­czącym Rady CERN po­cho­dzącym z kraju Eu­ropy Środkowo-​Wschodniej i pierwszą ko­bietą, która ob­jęła tę pre­sti­żową funkcję. Eu­ro­pejska Or­ga­ni­zacja Badań Ją­dro­wych CERN jest jednym z naj­więk­szych i naj­bar­dziej li­czą­cych się la­bo­ra­to­riów na­uko­wych na świecie. Zaj­muje się ba­da­niem naj­mniej­szych ele­mentów ma­terii – czą­stek ele­men­tar­nych. Wy­ko­rzy­stuje w eks­pe­ry­men­tach naj­no­wo­cze­śniejsze ak­ce­le­ra­tory i de­tek­tory, między in­nymi naj­no­wo­cze­śniejszy i naj­większy z ak­ce­le­ra­torów, Wielki Zder­zacz Ha­dronów (LHC). Ośrodek ba­dawczy CERN ist­nieje od 1954 roku.

Dziś na­leży do niego 20 państw eu­ro­pej­skich. Polska uzy­skała człon­ko­stwo w 1991 roku. Była to pierwsza za­chodnia or­ga­ni­zacja mię­dzy­na­ro­dowa, która po zmia­nach po­li­tycz­nych w Eu­ropie przy­jęła Polskę do grona swych członków. Wśród 8 ty­sięcy za­trud­nio­nych tam na­ukowców, tech­ników, in­ży­nierów i pra­cow­ników ad­mi­ni­stracji jest ponad 230 Po­laków. Or­ganem nad­zo­ru­jącym pracę CERN jest Rada – od­po­wiednik par­la­mentu w pań­stwie lub rady nad­zor­czej w firmie. To Rada za­twierdza bu­dżet i duże pro­jekty na­ukowe re­ali­zo­wane w CERN. Każdy z 20 krajów, które na­leżą do CERN, ma w Ra­dzie dwóch ofi­cjal­nych de­le­gatów, z któ­rych jeden re­pre­zen­tuje ad­mi­ni­strację swo­jego rządu, a drugi – in­te­resy na­ukowe swo­jego kraju (oprócz prof. Za­lew­skiej za­siadał w niej także prof. Mi­chał Wa­li­górski). Każdy kraj człon­kowski ma jeden głos w Ra­dzie, a pod­jęcie de­cyzji wy­maga więk­szości głosów.

Prze­wod­ni­czący Rady CERN – a taką funkcję pełnić bę­dzie prof. Za­lewska – de­cy­duje o ob­ra­dach Rady i re­pre­zen­tuje or­ga­ni­zację. Rada CERN wy­biera prze­wod­ni­czą­cego na rok, ale po tym czasie może go wy­brać po­nownie, jednak nie więcej niż 2 razy z rzędu.

Powiązane materiały: