Przejdź do treści

Poznać miejsce sportu w prasie — The International Sports Press Survey 2011

Ini­cja­to­rem tego pro­jektu ba­daw­czego jest or­ga­ni­za­cja Play the Game. W te­go­rocz­nej edy­cji, współ­part­ne­rem ba­dań jest the Ger­man Sport Uni­ver­sity Co­lo­gne. Ko­or­dy­na­to­rami ca­ło­ści ba­dań są Dr. Jörg-Uwe Nie­land z the Ger­man Sport Uni­ver­sity Co­lo­gne oraz Dr. Tho­mas Horky z the Ma­cro­me­dia Uni­ver­sity of Ap­plied Scien­ces, który od­po­wiada także za nie­miecką część ba­dań. Ko­or­dy­na­to­rem pol­skiej czę­ści ba­dań jest dr Ho­no­rata Ja­ku­bow­ska z In­sty­tutu So­cjo­lo­gii UAM. 

Te­go­roczne ba­da­nie jest dru­gim tego typu prze­pro­wa­dzo­nym przez Play the Game. Pierw­sze z udzia­łem 14 in­sty­tu­cji ba­daw­czych z 10 kra­jów z 3 kon­ty­nen­tów od­było się w 2005 roku. Ana­li­zie pod­dano wów­czas 37 ga­zet i w tam­tym cza­sie było to naj­więk­sze tego typu ilo­ściowe ba­da­nie prasy do­ty­czące sportu. W te­go­rocz­nej edy­cji swój udział zgło­sili przed­sta­wi­ciele aż 22 państw z 6 kon­ty­nen­tów, m.in. Au­stra­lia, Stany Zjed­no­czone, Bra­zy­lia, 9 kra­jów eu­ro­pej­skich, a także np. Ke­nia, In­die czy Tri­ni­dad i To­bago.

Ten mię­dzy­na­ro­dowy pro­jekt wy­ko­rzy­stu­jący me­todę ana­lizy tre­ści ma na celu zba­da­nie w jaki spo­sób sport przed­sta­wiany jest na ła­mach dru­ko­wa­nej prasy. Ba­da­nie ma cha­rak­ter ilo­ściowy. Uwaga sku­piona jest m.in. na miej­scu sportu w co­dzien­nej pra­sie, ro­dzaju opi­sy­wa­nych wy­da­rzeń; fi­nan­so­wych, spo­łecz­nych czy zdro­wot­nych aspek­tach sportu; fo­to­gra­fiach to­wa­rzy­szą­cych ar­ty­ku­łom; a także płci na spor­tow­ców i dzien­ni­ka­rzy. W od­róż­nie­niu do po­przed­niego ba­da­nia ana­li­zo­wane są nie tylko strony spor­towe, ale cała za­war­tość nu­me­rów.

W każ­dym kraju ana­li­zie pod­dane zo­stały przy­naj­mniej trzy co­dzienne ga­zety: naj­więk­szy dzien­nik ogól­no­kra­jowy, naj­więk­szy ta­bloid oraz jedna ga­zeta re­gio­nalna, a kon­kret­niej ich wy­dru­ko­wane nu­mery z wy­zna­czo­nych przez ko­or­dy­na­to­rów dni mię­dzy kwiet­niem a lip­cem br. W przy­padku pol­skich ba­dań było to: „Ga­zeta Wy­bor­cza”, „Fakt” oraz „Pol­ska. Głos Wiel­ko­pol­ski”.

Ko­do­wa­nie pol­skich ga­zet zo­stało prze­pro­wa­dzone przez stu­den­tów II roku so­cjo­lo­gii pod­czas prak­tyk stu­denc­kich, a na­stęp­nie zo­stało zwe­ry­fi­ko­wane przez dr Ho­no­ratę Ja­ku­bow­ską oraz dwoje dok­to­ran­tów In­sty­tutu So­cjo­lo­gii – mgr Annę Datko oraz mgr Łu­ka­sza Sko­czy­lasa. Pod ko­niec lipca br. dane zo­stały prze­słane do nie­miec­kich ko­or­dy­na­to­rów ca­łego pro­jektu. Ak­tu­al­nie są na eta­pie opra­co­wy­wa­nia.

Re­zul­taty ba­da­nia zo­staną przed­sta­wione na 7 świa­to­wej kon­fe­ren­cji Play the Game, or­ga­ni­zo­wa­nej w tym roku pod ha­słem „Brin­ging change to the he­art of sport”, która od­bę­dzie się w dniach 3–6 paź­dzier­nika 2011 roku w Ko­lo­nii. Ko­or­dy­na­to­rzy pro­jektu w po­szcze­gól­nych kra­jach za udział w ba­da­niu otrzy­mują wy­łączny do­stęp do ca­ło­ści da­nych na okres jed­nego roku. Póź­niej wy­niki będą ogól­no­do­stępne. Wię­cej in­for­ma­cji, w tym także wy­niki ba­da­nia z 2005 roku, można zna­leźć na stro­nie: http://​play​the​game​.org/.

W pol­skiej czę­ści ba­dań the In­ter­na­tio­nal Sport Press Su­rvey ana­li­zie pod­dano w su­mie 815 ar­ty­ku­łów z trzech ga­zet: „Ga­zety Wy­bor­czej”, „Faktu” oraz „Głosu Wiel­ko­pol­skiego”. Zgod­nie z przy­pusz­cze­niami, zde­cy­do­wana więk­szość ar­ty­ku­łów (85%) do­ty­czą­cych sportu mie­ści się na stro­nach spor­to­wych. Pra­wie 7 % wszyst­kich prze­ana­li­zo­wa­nych ar­ty­ku­łów było opu­bli­ko­wa­nych na stro­nach re­gio­nal­nych, a nie­całe 2% zna­la­zło się na pierw­szej stro­nie.

Jed­nym z ana­li­zo­wa­nych za­gad­nień była kwe­stia płci w spo­rcie. Z ba­dań wy­nika, iż 86% wszyst­kich ar­ty­ku­łów do­ty­czy męż­czyzn spor­tow­ców i mę­skiego sportu, a tylko 10% po­świę­co­nych jest spor­towi ko­biet (po­zo­stałe 4% do­ty­czy obu płci lub płeć – jak w przy­padku ki­bi­ców – nie jest okre­ślona). Co cie­kawe, te wy­niki po­kry­wają z po­przed­nim ba­da­niem prasy re­ali­zo­wa­nym w 2005 roku.

Na pod­sta­wie prze­pro­wa­dzo­nej ana­lizy można wska­zać na dwa główne źró­dła nie­obec­no­ści sportu ko­biet w pra­sie. Pierw­szym jest po­pu­lar­ność po­szcze­gól­nych dys­cy­plin. W przy­padku pol­skich ga­zet, po­nad po­łowa (58%) ar­ty­ku­łów do­ty­czyła piłki noż­nej, a 8% — spor­tów mo­to­ro­wych, w tym przede wszyst­kim żużla. W przy­padku obu spor­tów, wszyst­kie ar­ty­kuły były po­świę­cone męż­czy­znom. Ina­czej sy­tu­acja wy­glą­dała w przy­padku ko­lej­nych spor­tów – ko­szy­kówki, te­nisa, ko­lar­stwa i siat­kówki, gdzie po­świę­cano tyle samo miej­sce każ­dej z płci lub wię­cej miej­sca ko­bie­tom. Jed­nak każdy z tych spor­tów był te­ma­tem tylko około 5% ana­li­zo­wa­nych ar­ty­ku­łów, naj­czę­ściej przy oka­zji du­żych im­prez spor­to­wych i/​lub suk­ce­sów na­szych za­wod­ni­ków i za­wod­ni­czek.

Drugą przy­czyną nie­obec­no­ści sportu ko­biet może być do­mi­na­cja męż­czyzn w spor­to­wym śro­do­wi­sku dzien­ni­kar­skim. Męż­czyźni byli au­to­rami 95% ar­ty­ku­łów pod­pi­sa­nych imie­niem i na­zwi­skiem. Liczba ta mo­głaby być jesz­cze więk­sza, gdyby uwzględ­nić ar­ty­kuły pod­pi­sane ini­cja­łami, sta­no­wiące 13 wszyst­kich ma­te­ria­łów.

Prze­pro­wa­dzone ba­da­nie wska­zało za­tem na ważny pro­blem mar­gi­na­li­za­cji sportu ko­biet w me­diach, który, choć od wielu lat ana­li­zo­wany przez ba­da­czy an­giel­skich czy ame­ry­kań­skich, w Pol­sce po­zo­staje nie­mal nie­zau­wa­żony.

Dr Ho­no­rata Ja­ku­bow­ska, In­sty­tut So­cjo­lo­gii UAM

Powiązane materiały: